Blog:

Stof tot nadenken over vulkaanuitbarstingen en zwarte zwanen

door Marco Derksen op

Stof tot nadenken over vulkaanuitbarstingen en zwarte zwanen

De Eyjafjallajökull is een van de kleinere gletsjers op IJsland. De ijskap van de gletsjer bedekt de 1666 meter hoge vulkaan Guðnasteinn die relatief vaak is uitgebarsten sinds de laatste ijstijd. De een-na-laatste uitbarsting vond plaats van 1821 tot 1823 en veroorzaakte destijds een gletsjerdoorbraak. De krater van de vulkaan heeft een diameter van drie tot vier kilometer. De gletsjer zelf heeft een oppervlakte van ongeveer 100 km². Net ten oosten van de gletsjer, op de pas Fimmvörðuháls, vond op 20 maart 2010 nieuwe vulkanische activiteit (video) plaats. Een tweede uitbarsting begon op 14 april 2010 en duurt momenteel nog voort. In grote delen van Europa is sinds donderdag 15 april het vliegverkeer volledig stilgelegd vanwege de aswolken die de vliegtuigen kunnen beschadigen. Er is nog geen duidelijkheid over de vraag wanneer de eruptie zal stoppen, maar experts verwachten dat deze tenminste nog tot 20 april zal duren. Het is ook mogelijk dat de uitbarsting nog weken of zelfs maanden zal aanhouden. Stel dat deze vulkaanuitbarsting inderdaad weken of zelfs maanden aanhoudt. Wat zijn dan de consequenties? In negatieve maar ook in positieve zin?

Robert Paterson doet op zijn weblog een eerste voorzet: Volcano & Air Travel – A Black Swan? Voor wie de Black Swan of Zwarte Zwanen Theorie van Nassim Nicholas Taleb niet kent, verwijs ik graag naar het gelijknamige boek ‘Black Swan Theory: the impact of the Highly Improbable’. In het kort gaat de theorie over wildcards bij het uitwerken van toekomstscenario’s. Wildcards zijn zeldzame en daarmee moeilijk voorspelbare gebeurtenissen met een enorme impact. Een bekend voorbeeld van zo’n zwarte zwaan is de terroristische aanslag op 11 september 2001. Op deze datum boorden zich twee vliegtuigen in de Twin Towers van het World Trade Center in New York City en de impact daarvan is tot op de dag van vandaag enorm.

Paterson gaat allereerst in op de negatieve gevolgen van de vulkaanuitbarsting op IJsland. Zo zal het niet alleen economische gevolgen hebben voor vliegtuigmaatschappijen en vliegvelden (en dat net nu de eerste signalen van herstel verschenen). Het zal ook een enorme klap zijn voor het toerisme in met name Zuid-Europa (dat het toch al moeilijk heeft). De economische problemen in de verkeers- en reisbranche zullen ongetwijfeld een grote invloed hebben op andere markten (waaronder de toch al niet stabiele financiele markten).

Maar Paterson kijkt niet alleen naar de negatieve gevolgen maar komt ook met een aantal gedachtenspinsels over de mogelijkheden die het biedt. Laten we er eens een paar uitwerken:

  • Skype zou eens moeten nadenken over hoe het video-conferenties eenvoudiger en beter zou kunnen maken. Zijn al die internationale zakenreizen uberhaupt wel noodzakelijk? Welke zouden ook kunnen worden afgehandeld via videoconferenties?
  • Veerdiensten zouden eens moeten nadenken over nieuwe diensten. Laten we eerlijk zijn, het vliegen naar landen als de Brazilie, India, China of VS is geen pretje. Je zit minimaal 10 uur dubbelgevouwen op een stoel die minder ruimte heeft dan de gemiddelde stadsbus uit de vorige eeuw. Waarom niet in 2-3 dagen op een comfortabele boot naar New York varen terwijl je onderweg geniet van ontspanning of het wegwerken van stapel boeken en mail waar je niet meer aan toe kwam?
  • Ook het transport via de trein zou een enorme boost kunnen krijgen. Laten we eindelijk eens die miljarden vrijmaken voor een goede infrastructuur en snelle treinen door heel Europa. Met een hele snelle trein moet het mogelijk zijn om in een halve dag van Nederland naar Spanje of Italie te reizen per trein. Niet alleen comfortabeler dan het reizen per vliegtuig, je kunt evt zelfs je auto meenemen!
  • Vervelend voor de Zuid-Europese landen, maar voor de meeste Noord-Europese landen zou het niet kunnen vliegen een enorme push geven aan toerisme in eigen land. Kijken we naar Nederland, dan biedt ons land fantastische plekken waar de meeste Nederlanders nog nooit van hebben gehoord. Tijd om daar de komende jaren eens wat vaker naar toe te gaan!

En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Stel dat deze vulkaanuitbarsting inderdaad weken of zelfs maanden aanhoudt, wat zou jij dan anders/beter gaan doen?

Titel geinspireerd door NRC-column van Youp van ’t Hek

Foto’s: Skarpi

8 reacties

Vaak is een crisis nodig om bepaalde zaken die al ‘sluimeren’ een boost te geven. De treinen werden na 9-11 in de US ook ineens weer naar voren geschoven, maar toch redden ze het niet. Ik ben overigens groot voorstander van een trein netwerk door Europa heen van snelle treinen, dat zou veel beter zijn voor het milieu en ook veel efficiënter. Helaas hebben we dan overal politici nodig die iets ruimer denken dan de gemiddelde.

Het nieuwe werken (met daarbij dus tele conferencing bijvoorbeeld) is iets anders dat hierdoor deels een boost kan krijgen. Net als de mexicaanse griep een gigantische boost had gegeven waarschijnlijk voor het thuiswerken. Pas als het echt moet willen de meeste mensen veranderen, en dan blijkt die verandering best positief.

Iets waar ik denk dat ook nog wel iets kan veranderen is de laag betaalde beroepen. De schoonmakers op Schiphol staken nog steeds. Dat kan niet lang meer goed gaan. De vraag is dus: gaat de overheid ingrijpen en eisen dat de looneisen worden ingewilligd uit oogpunt van gezondheidsgevaar? Of gaan de mensen die er nu zitten allemaal 5 euro betalen om de schoonmakers weer aan het werk te krijgen? Dit zou ook wel eens een impact kunnen hebben op heel veel beroepen die echt noodzakelijk zijn, maar krankzinnig onderbetaald worden. Zo hoorde ik laatst dat een NS conducteur meer verdiend dat een niveau 2 politie agent. En een NS conducteur verdient niet bepaald veel (of verdient het wel, maar krijgt het niet). Hoe gaan wij eigenlijk om met die beroepen? Gaan we inzien dat dergelijke beroepen veel noodzakelijker zijn en veel meer waarde toevoegen (en daar dus ook naar beloond moeten worden) dan nu het geval is?

Beantwoord

Interessante aanvulling Bas, dank!

Ook interessant is de discussie die inmiddels is ontstaan tussen de vliegtuigindustrie en de verantwoordelijke overheden. Is het vliegen nu wel of niet gevaarlijk? Volgens testvluchten van KLM zou er niets aan de hand zijn; volgens experts die aan de hand van voorspellingsmodellen laten zien hoe de asworl zich verspreid over Europa is het nog te gevaarlijk om te vliegen. Wie heeft er nu gelijk?

Verder een interessante tweet van Hans Buurman waarin hij meldt dat China plannen heeft om in 2030 in 70 uur per trein van Londen naar Peking te reizen. Food for thought!

Beantwoord

Profielfoto
Corine op schreef:

Ik zie dit soort natuuruitbarstingen als een signaal tot reflectie op de wijze waarop wij, mensen, met deze aarde omgaan. Hoe wij niet meer nadenken over wat goed is voor onze leefomgeving, maar naar wat goed is voor ons. Kortzichtig en op korte termijn gericht. Wij zijn ’tijdelijke’ bewoners. Wij laten ons teveel leiden door macht, geld en gemakzucht. Ik geniet van de natuur en weet dat zij machtiger is dan wij zouden willen!
Bij de discussies moet het niet gaan om wie er gelijk heeft, maar hoe kunnen we het anders doen!

Beantwoord

Beantwoord

Profielfoto
corine op schreef:

Lang geleden! Een zeer indrukwekkend boek: schokkend!! Dat boek heeft voor het eerst mijn ogen geopend over dit onderwerp.

Beantwoord

Tja Marco, altijd zullen er voor- en tegenstanders zijn. De tegenstanders zullen straks zeggen: zie je wel, niets gebeurt, had best kunnen vliegen. Misschien kan dat ook, maar als er één vol toestel neerstort is de wereld te klein voor de mensen die toestemming hebben gegeven. Die tegenstanders van het vliegverbod weet je ook altijd één ding zeker van: ze zullen zelf niet in dat vliegtuig zitten.

Hoewel het natuurlijk verschrikkelijk is dat het zo lang duurt, denk ik dat het besluit het enige juiste is.

@Corine: wat betreft die uitspraak over de natuur moet ik altijd denken aan een oude Indianen uitspraak (ik geloof de Apaches). Hij ging iets als: onze kinderen erven niet onze wereld, wij hebben hem in bruikleen van hen.

Beantwoord

Beantwoord

Beantwoord

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Marco Derksen is onderdeel van

Laatste blogs

Bekijk alle blogs (1415)
Contact