Blog:

De kracht van online activisme

door Marco Derksen op

De kracht van online activisme

Facebook en Twitter zullen geen revoluties tot stand brengen schreef Sanne Rooseboom eerder deze week in dagblad De Pers. Dit naar aanleiding van het artikel Small Change: Why the revolution will not be tweeted van de Canadees/Britse auteur Malcolm Gladwell in The New Yorker. Volgens Gladwell stellen de banden die we op Twitter en Facebook onderhouden niks voor wanneer het om sociaal activisme gaat. De Amerikaanse strijd tegen racisme in de jaren zestig was nooit op gang gekomen via internet, betoogt hij. En dat was pas een echte sociale beweging. Demonstraties werden neergeslagen maar mensen bleven komen, omdat ze elkaar kenden. Echt kenden, niet alleen online. Digitale contacten zijn flinterdun en digitale daden zijn nietszeggend en consequentie-loos aldus Gladwell. Het artikel heeft voor een kleine storm gezorgd onder Amerikaanse en Britse twitteraars aldus Rooseboom. Vooral omdat de auteur zelf in zijn boek The Tipping Point uit 2000 haarscherp analyseert hoe groepen mensen sociale verandering in gang kunnen zetten. ‘Hij mist helemaal waar het om gaat’, briest Chris Lake op het toonaangevende Britse Econsultancy blog. ‘Als Martin Luther King zijn status had kunnen updaten en had getwitterd, dan had hij zijn boodschap veel sneller kunnen verspreiden.’

Rooseboom haakt daarbij in op de digitale discussie over Geert Wilders en de PVV. Van de duizenden leden van anti-Wilders Facebooksites, kwamen er nog geen dertig opdagen op het Binnenhof. De pagina Voor Nederland Zonder Angst had opgeroepen te komen demonstreren, en er stonden inderdaad demonstranten met een spandoek met een poepende PVV-vogel. Maar het was nog geen fractie van de mensen die zich online lieerden. En zo is het vaker gegaan de afgelopen maanden; op 9/11 viel de opkomst in verschillende Nederlandse steden tegen, na veel webgeruis. De oproepen voor protest tegen BP ten tijde van de olieramp, haalden wereldwijd bijna niks uit ondanks groot gevolg op het internet.

image

Persoonlijk ben ik het met Gladwell eens en denk dat Facebook en Twitter het debat wel kunnen aanwakkeren, maar dat er meer nodig is om mensen op te roepen om de straat op te gaan om te demonstreren. Enerzijds is de vraag of fysieke demonstraties nog wel nodig zijn als je ook via sociale media aandacht kunt vragen voor maatschappelijke vraagstukken. Anderzijds denk ik dat de deelnemers aan fysieke demonstraties ook echt betrokken zijn. Want laten we eerlijk zijn, hoeveel studenten waren er nu echt betrokken bij de ant-kernwapendemonstratie in de begin jaren 80?

image

Wie had kunnen denken dat er nog in dezelfde week van bovenstaande discussie een prachtig voorbeeld zou komen waaruit blijkt dat sociale media wel degelijk een belangrijke rol kan spelen bij fysieke demonstraties. Vandaag het artikel ‘Kunst is mijn toekomst’ van Victor de Kok in de Volkskrant waarin hij beschrijft hoe de 18-jarige conservatoriumstudente Marie-Claire Boel Mol via Facebook meer dan 2000 studenten wist op te trommelen om te protesteren tegen de bezuinigingen op kunst en cultuur.

image

Interessante vraag is overigens, zou Gladwell deze (online) discussie bewust hebben ontketend zodat hij nieuwe input krijgt voor een nieuw boek over online activisme?

Bronnen:
Small Change: Why the revolution will not be tweeted
Geen echte revolutie met je flinterdunne online netwerk
Meehuilen met de digitale wolven
Politieke patstelling: waar blijft die demonstratie

Foto (demonstratie): onbekend
Foto (studentes in boerka): Martijn Beekman

6 reacties

Profielfoto
Geerst op schreef:

Interessante discussie.
Actievoeren doe je om een doel te bereiken. Geen kernwapens, geen bezuinigingen, meer verdraagzaamheid, meer loon, meer duurzaamheid. Om dat doel te bereiken zet je een middel in. Nou was er altijd al een heel scala aan mogelijkheden. Van staken tot demonstreren en van handtekeningenacties tot bezettingen.

Ik denk dat actievoeren, net als het medialandschap, sinds de jaren tachtig drastisch veranderd is. Actievoerders hebben media-aandacht nodig. Hoe meer mensen op de hoogte zijn, hoe groter de kans op succes.
In de jaren tachtig waren (massa-)demonstraties een belangrijk middel om die aandacht te krijgen. De krant was een meneer, en als de krant over je schreef, dan was een van je doelen al gehaald. Politici zagen het vanuit hun ivoren toren toe, en gingen glimlachend over tot de orde van de dag.

Die verhouding is veranderd sinds online media een steeds grotere rol zijn gaan spelen. De krant is allang niet belangrijk meer, en veel actievoerders hebben door dat internet een belangrijk en effectief middel kan zijn om mensen te informeren. Bovendien ben je niet meer afhankelijk van zuurpruimende journalisten die toch nooit schrijven wat je wilt. Op die manier is het veel gemakkelijker geworden om in korte tijd een grote groep medestanders om je heen te verzamelen.

Daar komt bij dat de kloof tussen burger en politiek inmiddels zo groot is, dat veel politici noodgedwongen hun ivoren torentje hebben verlaten. Via online discussies en twitterspreekuren weten steeds meer mensen rechtstreeks invloed uit te oefenen op hun omgeving.
Een vraag aan de wethouder? Ik twitter wel een berichtje naar hem!
Niet eens met een bepaald besluit? Ik geef op een discussieplatform ongezouten mijn mening en ga de discussie aan.

Kortom: demonstraties hebben niet meer het effect wat ze eigenlijk toch al nooit hadden. Online actievoeren blijkt een effectief wapen te zijn. Een wapen dat nog volop in ontwikkeling is!

Beantwoord

Interessante vragen inderdaad. Persoonlijk denk ik dat de hele animo voor activisme af is genomen, tenzij er een persoonlijk belang bij is. In de UK zie je dat de stakingen van de metro maar een hele kleine steun hebben, zelfs in de vakbond. Echter ligt het wel helemaal plat. De stakers denken: mooi dagje vrij. Het gaat ze nauwelijks om het activisme.

Opkomst tegen Wilders? Ik denk dat als zelfs 66% van de CDA leden voor zij dat de meeste mensen gewoon twijfelen over het belang ervan. Ik bedoel: hoe erg is het vragen zij zich af. Moeten we hem misschien niet aan de macht brengen om hem te ontmaskeren?

De zaken waar we voor (of tegen) protesteren zijn vaak ’te klein’ om grote hoeveelheden mensen op de been te brengen. De meningen te verdeeld om echt voor de straat op te gaan. Het eigenbelang speelt teveel mee, dus online steun betuigen vooruit, maar daar een dag vrij voor nemen… is teveel gedoe. Tot het moment dat het om b.v. het eigen loon gaat.

Ik denk dat het internet een mooi medium is om het geheel verdwenen activisme weer enige steun te geven, maar dat je niet moet vergelijken met het op straat komen. Dat deden ze toen, maar nu zouden ze dat ook niet meer doen. Nu grijpt men naar radicalere middelen, zoals aanslagen bijvoorbeeld.

Beantwoord

Beantwoord

Interessant vraagstuk.
Maar volgens mij gaat hier het zelfde op als bij zoveel discussies over internet en social media. Uiteindelijk lijkt het op internet verdacht veel op het echte leven. Er lopen eikels rond en goede mensen. Er zijn successen en ook dingen die mislukken.
Er zijn talloze voorbeelden te noemen waar online activisme werkt. (denk aan nestle vs. greenpeace) En er zijn er ook een hele hoop die niet werken.

Uiteindelijk is het natuurlijk maar een communicatiemiddel en gaat het volgens mij meer om wie er communiceert en hoe hij/zij dat doet dan om welk medium er gebruikt wordt. En voor sommige zaken is wellicht meer draagvlak dan voor andere dingen.

Bij de Amerikaanse strijd tegen racisme in de jaren zestig gebruikten ze waarschijnlijk print, de telefoon en de radio. Maar dat is geen garantie dat een actie die via de radio en de telefoon gecommuniceerd wordt altijd een succes is. Van elk medium zijn wel voorbeelden te vinden die succesvol zijn en andere voorbeelden die juist faalden.

Beantwoord

Beantwoord

@remi het is voor ‘jongelui’ (heerlijk woord) haast niet meer voorstelbaar welke communicatiemiddelen in de 60-er en 70-er jaren werden gebruikt door activisten, maar een beroemde wil ik je niet onthouden: de stencilmachine !

Mensen oud & jong die online willen inzetten voor andere dan commerciele marketing en intelligent, creatief & constructief willen nadenken over, werken aan & uitproberen van nieuwe manieren, kunnen contact met ons opnemen voor een besloten out-of-the-box seminar in Amsterdam, midden december.

Beantwoord

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Marco Derksen is onderdeel van

Laatste blogs

Bekijk alle blogs (1415)
Contact